İzmir Diş Kaplama ve Kron Kaplama
Diş kaplama veya diş hekimliğindeki adıyla kron restorasyonu; çürük, kırık, aşınma, travma veya daha önce yapılmış geniş restorasyonlar nedeniyle önemli ölçüde madde kaybına uğrayan dişlerin fonksiyon ve görünümünün yeniden düzenlenmesinde kullanılan sabit protetik tedavilerden biridir.
Kronlar, doğal dişin ağızda görünen bölümünü belirli ölçüde çevreleyerek kaybedilen diş dokusunu yeniden oluşturmayı amaçlar. Tek bir dişin restorasyonunda kullanılabilecekleri gibi uygun koşullarda eksik dişlerin yerine hazırlanacak sabit köprülerin destek parçalarını da oluşturabilirler.
Günümüzde kron restorasyonlarında E-Max cam seramik, zirkonyum, monolitik zirkonyum ve metal destekli porselen gibi farklı materyaller kullanılmaktadır. Hangi kaplamanın tercih edileceği yalnız estetik beklentiye göre değil; dişin konumu, kalan doğal diş dokusu, kapanış kuvvetleri, diş sıkma alışkanlığı ve yapılacak restorasyonun uzunluğu dikkate alınarak belirlenmelidir.
Diş Kaplama Nedir?
Diş kaplama, doğal dişin ağızda görünen bölümünü belirli ölçüde çevreleyerek dişin kaybettiği formu, dayanıklılığı ve fonksiyonu yeniden kazandırmaya yönelik hazırlanan sabit restorasyondur.
Diş hekimliğinde bu restorasyonlar genellikle kron olarak adlandırılır.
Kron kaplamalar yalnız estetik amaçla yapılmaz. Bir dişin çiğneme kuvvetlerini karşılayabilmesi, kaybettiği anatomik formunun yeniden oluşturulması ve mevcut diş dokusunun korunması da tedavinin önemli hedefleridir.
Hangi Durumlarda Kron Kaplama Yapılır?
Kron restorasyonu farklı klinik nedenlerle değerlendirilebilir.
- İleri derecede madde kaybına uğramış dişlerde,
- Geniş çürüklerin bulunduğu dişlerde,
- Kırılmış veya çatlamış dişlerde,
- Geniş eski dolguları bulunan ve dayanıklılığını kaybetmiş dişlerde,
- İleri derecede aşınmış dişlerde,
- Belirli kanal tedavili dişlerde,
- Şekil ve boyut bozukluğu bulunan dişlerde,
- Bazı ileri renk değişikliklerinde,
- İmplant üstü sabit restorasyonlarda,
- Köprü protezlerinin destek dişlerinde
kron kaplama seçenekleri değerlendirilebilir.
Diş Kaplama Çeşitleri Nelerdir?
Diş kaplamaları üretildikleri materyale, üretim yöntemine ve restorasyon tasarımına göre farklı gruplara ayrılabilir.
Günümüzde sık kullanılan kron seçenekleri arasında:
- E-Max cam seramik kronlar,
- Zirkonyum kaplamalar,
- Monolitik / full zirkonyum kronlar,
- Metal destekli porselen kronlar
bulunmaktadır.
“En iyi diş kaplama hangisidir?” sorusuna tüm hastalar için geçerli tek bir cevap vermek mümkün değildir. Materyal seçimi dişin bulunduğu bölge ve restorasyondan beklenen fonksiyona göre yapılmalıdır.
E-Max Cam Seramik Kron Nedir?
E-Max, estetik diş hekimliğinde kullanılan lityum disilikat esaslı cam seramik sistemlerden biridir.
Cam seramiklerin önemli özelliklerinden biri ışıkla olan etkileşimlerinin doğal diş yapısına yakın estetik özellikler oluşturabilmesidir. Bu nedenle özellikle estetiğin ön planda olduğu ön ve uygun küçük azı dişlerinde değerlendirilebilir.
E-Max kron hangi durumlarda kullanılabilir?
- Tek diş kron restorasyonlarında,
- Ön bölgedeki estetik tedavilerde,
- Diş renginin ve formunun önemli ölçüde değiştirilmesi gereken vakalarda,
- Porselen laminanın yeterli olmadığı daha ileri madde kayıplarında,
- Uygun posterior tek diş restorasyonlarında
değerlendirilebilir.
E-Max kronların estetik özellikleri
Cam seramiğin ışık geçirgenliği ve optik özellikleri, doğal diş dokusuna benzer derinlik ve renk geçişlerinin oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Bu nedenle özellikle ön bölgede doğal görünümlü restorasyon hedeflenen vakalarda önemli seçeneklerden biridir.
E-Max bir seramik materyal/sistem ailesidir. Bu materyal kron, lamina ve farklı restorasyonların üretiminde kullanılabilir. Porselen lamina ise restorasyonun tasarımını ve dişin hangi bölümünü kapladığını tanımlar.
E-Max köprü yapılabilir mi?
Cam seramik sistemlerde köprü endikasyonu; kullanılacak materyalin türüne, üretici talimatlarına, köprünün bölgesine ve açıklığın uzunluğuna göre sınırlıdır.
Bu nedenle E-Max materyalini tüm köprü vakaları için genel bir seçenek olarak değerlendirmek doğru değildir. Daha yüksek mekanik gereksinim bulunan köprülerde zirkonyum gibi farklı materyaller tercih edilebilir.
Zirkonyum Kaplama Nedir?
Zirkonyum kaplama, zirkonya esaslı yüksek dayanımlı seramik materyaller kullanılarak hazırlanan metal içermeyen kron ve uygun vakalarda köprü restorasyonlarını ifade eder.
Zirkonya, mekanik dayanıklılığı nedeniyle hem ön hem de arka bölgede geniş kullanım alanına sahip materyallerden biridir.
Zirkonyum kaplamaların özellikleri nelerdir?
- Metal altyapı içermez.
- Yüksek mekanik dayanıklılığa sahip zirkonya materyalleri bulunmaktadır.
- Tek kronlarda kullanılabilir.
- Uygun tasarımla köprü restorasyonlarında kullanılabilir.
- İmplant üstü restorasyonlarda değerlendirilebilir.
- Dijital CAD/CAM sistemleriyle üretilebilir.
- Farklı translusensi ve dayanıklılık özelliklerine sahip zirkonya çeşitleri bulunmaktadır.
Günümüzde “zirkonyum” tek tip bir materyali ifade etmez. Farklı nesil ve bileşimlerdeki zirkonya bloklarının optik ve mekanik özellikleri birbirinden farklı olabilir.
Zirkonyum kaplama diş etinde gri renk oluşturur mu?
Zirkonya metal içermediği için klasik metal altyapının oluşturabileceği koyu yansıma problemlerinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Ancak diş eti kenarındaki görünüm yalnız kullanılan kron materyaline bağlı değildir. Diş eti kalınlığı, diş eti çekilmesi, preparasyon sınırı, alttaki doğal dişin rengi ve ağız hijyeni de sonucu etkileyebilir.
Monolitik Zirkonyum / Full Zirkonyum Kaplama Nedir?
Monolitik zirkonyum veya günlük kullanımdaki adıyla full zirkon, restorasyonun temel gövdesinin tek parça zirkonya materyalinden üretildiği kron veya köprü türüdür.
Geleneksel tabakalı restorasyonlarda zirkonya altyapı üzerine estetik porselen uygulanabilirken monolitik restorasyonlarda çiğneme yüzeyi de zirkonya materyalinden oluşur.
Monolitik zirkonyum nasıl üretilir?
Dişlerin preparasyon ve ölçü/dijital tarama işlemleri tamamlandıktan sonra restorasyon bilgisayar ortamında tasarlanabilir.
CAD/CAM teknolojisi kullanılarak zirkonya bloktan frezelenen restorasyon sinterleme ve gerekli yüzey düzenlemelerinden geçirilir. Renk, yüzey karakterizasyonu ve parlaklık için boyama ve glaze işlemleri uygulanabilir.
Monolitik zirkonyum hangi durumlarda değerlendirilebilir?
- Arka bölge kronlarında,
- Yüksek çiğneme kuvvetlerinin bulunduğu alanlarda,
- Uygun köprü restorasyonlarında,
- İmplant üstü kronlarda,
- Materyal kalınlığının sınırlı tutulması gereken bazı vakalarda
kullanılabilir.
Yeni nesil yüksek translusent zirkonya materyalleri sayesinde estetik özellikler geçmiş nesil zirkonya materyallerine göre geliştirilmiştir. Ancak daha fazla ışık geçirgenliği ile mekanik dayanım arasındaki denge, seçilen zirkonya tipine göre değişebilir.
Metal Destekli Porselen Kaplama Nedir?
Metal destekli porselen kron, iç bölümünde metal alaşım altyapı bulunan ve bu altyapının üzerine dental porselen uygulanarak hazırlanan sabit restorasyondur.
Uzun yıllar kron ve köprü tedavilerinin temel materyallerinden biri olarak kullanılmıştır.
Metal destekli porselenlerin avantajları
- Uzun klinik kullanım geçmişine sahiptir.
- Mekanik dayanıklılığı yüksektir.
- Tek kron ve farklı köprü tasarımlarında kullanılabilir.
- Uygun vakalarda ekonomik bir tedavi alternatifi oluşturabilir.
Metal destekli kaplamaların dezavantajları
Metal altyapı ışığı seramik materyallerden farklı şekilde ilettiği için özellikle estetik bölgedeki restorasyonlarda doğal dişe benzer optik derinliğin oluşturulması daha zor olabilir.
Diş eti çekilmesi gelişirse restorasyonun metal altyapısına bağlı koyu renkli sınır daha belirgin hale gelebilir.
Ayrıca kullanılan alaşımın içeriği önemlidir. Özellikle belirli metallere karşı bilinen duyarlılığı bulunan kişilerde materyal seçimi buna göre yapılmalıdır.
E-Max, Zirkonyum ve Metal Destekli Kaplama Arasındaki Farklar
| Özellik | E-Max Cam Seramik | Zirkonyum | Metal Destekli Porselen |
|---|---|---|---|
| Materyal | Cam seramik / lityum disilikat | Zirkonya esaslı seramik | Metal altyapı + porselen |
| Metal içerir mi? | Hayır | Hayır | Evet |
| Estetik potansiyel | Yüksek | Zirkonya tipine göre yüksek | Daha sınırlı olabilir |
| Dayanıklılık | Yüksek | Çok yüksek seçenekleri vardır | Yüksek |
| Ön bölge | Sık tercih edilir | Uygundur | Uygulanabilir |
| Arka bölge | Uygun vakalarda | Sık tercih edilir | Uygulanabilir |
| Köprü | Materyal ve açıklığa bağlı sınırlı endikasyon | Uygun vakalarda kullanılabilir | Uygun vakalarda kullanılabilir |
| İmplant üstü | Vaka ve sistem seçimine bağlı | Sık kullanılabilir | Kullanılabilir |
Bu karşılaştırma genel özellikleri göstermektedir. Materyal seçimi yalnız tablodaki tek bir özelliğe bakılarak yapılmamalıdır.
Diş Kaplama Nasıl Yapılır?
Kron tedavisinin aşamaları vakanın özelliklerine ve kullanılan dijital veya klasik üretim yöntemlerine göre değişebilmekle birlikte genel olarak şu şekilde ilerler:
- Muayene ve planlama: Diş, diş eti, kapanış, varsa eski restorasyonlar ve radyolojik bulgular değerlendirilir.
- Dişin hazırlanması: Kron için gerekli alanı oluşturmak amacıyla dişin çevresinde kontrollü preparasyon yapılır.
- Ölçü veya dijital tarama: Hazırlanan diş ve komşu dokuların kaydı alınır.
- Geçici kron: Gerekli vakalarda kalıcı restorasyon hazırlanana kadar dişi korumak amacıyla geçici kron uygulanabilir.
- Laboratuvar veya CAD/CAM üretimi: Seçilen materyale göre kron tasarlanır ve üretilir.
- Prova: Kronun kenar uyumu, kontakları, rengi, formu ve kapanışı kontrol edilir.
- Simantasyon: Uygun bağlantı protokolü kullanılarak restorasyon dişe kalıcı olarak yerleştirilir.
- Son kapanış kontrolü: Çiğneme kuvvetleri ve dişlerin birbirleriyle temasları yeniden kontrol edilir.
Kron Kaplama ile Köprü Diş Arasındaki Fark Nedir?
Kron ve köprü birbiriyle ilişkili ancak farklı restorasyonlardır.
Kron, tek bir mevcut dişi veya implantı kaplayan restorasyondur.
Köprü ise bir veya daha fazla eksik dişin oluşturduğu boşluğu, komşu dişlerden veya implantlardan destek alarak tamamlayan sabit protezdir.
Köprüde kullanılan destek parçaları kron şeklindedir ve eksik dişi temsil eden ara bölüm bunlara bağlanır.
Diş eksikliği bulunan hastalarda köprü dışında dental implant gibi farklı seçenekler de değerlendirilmelidir.
Diş Kaplama Sonrası Bakım Nasıl Olmalıdır?
Kron uygulanmış bir dişin bakım gereksinimi sona ermez. Kaplamanın altında doğal diş dokusu bulunduğundan özellikle kron ile dişin birleştiği sınırın temiz tutulması önemlidir.
- Dişler günde en az iki kez fırçalanmalıdır.
- Diş araları diş ipi veya uygun ara yüz temizleyicileriyle temizlenmelidir.
- Köprü altında kalan alanlar özel diş ipleri veya ara yüz fırçalarıyla temizlenmelidir.
- Buz, kabuklu yemiş kabuğu veya benzeri çok sert cisimler dişlerle kırılmamalıdır.
- Tırnak yeme ve kalem ısırma alışkanlıklarından kaçınılmalıdır.
- Diş sıkma veya gıcırdatma varsa değerlendirilmelidir.
- Diş hekimi kontrolleri aksatılmamalıdır.
İzmir'de Diş Kaplama Tedavisi Nasıl Planlanır?
Diş kaplama tedavisinde materyal seçimi kişiye ve dişe özel yapılmalıdır. Ön bölgede estetik öncelikler daha belirleyici olabilirken, arka bölgede çiğneme kuvvetleri ve materyalin mekanik özellikleri daha fazla önem kazanabilir.
Diş Hekimi Uğur Bilkay tarafından İzmir Alsancak'ta yapılan değerlendirmelerde; doğal diş dokusu, diş eti sağlığı, kapanış, renk beklentisi, restorasyonun konumu ve varsa diş sıkma alışkanlığı birlikte değerlendirilerek uygun restorasyon seçenekleri planlanır.
E-Max veya zirkonyum gibi materyallerin tek başına tedavinin sonucunu belirlediği düşünülmemelidir. Diş preparasyonu, restorasyon tasarımı, bağlantı yöntemi, kapanış ve ağız hijyeni de tedavinin önemli parçalarıdır.
Diş Kaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Diş kaplama nedir?
Diş kaplama veya kron, madde kaybına uğramış ya da yeniden şekillendirilmesi gereken bir dişin ağızda görünen bölümünü çevreleyen sabit restorasyondur.
E-Max mı zirkonyum mu daha iyidir?
Her iki materyalin kullanım alanları farklıdır. Ön bölgede yüksek estetik gereksinim bulunan bazı vakalarda E-Max avantaj sağlayabilirken, yüksek mekanik kuvvet veya köprü gereksiniminde uygun zirkonya sistemleri tercih edilebilir.
Zirkonyum kaplama metal içerir mi?
Zirkonya esaslı dental restorasyonlar klasik metal altyapılı porselen kronlardaki metal alaşım altyapıyı içermez.
Full zirkon ile zirkonyum aynı şey mi?
Full veya monolitik zirkonyumda restorasyonun çiğneme yüzeyi dahil temel gövdesi zirkonya materyalinden üretilir. Tabakalı zirkonyum restorasyonlarda zirkonya altyapı üzerine estetik porselen uygulanabilir.
Kanal tedavili dişe kaplama yapılır mı?
Kanal tedavili bazı dişlerde geniş madde kaybı ve kırılma riski nedeniyle kron veya farklı indirekt restorasyonlar değerlendirilebilir. Ancak her kanal tedavili dişe otomatik olarak kaplama yapılması gerekmez.
Diş kaplama yapılırken diş kesilir mi?
Kronun yerleşebilmesi ve yeterli materyal kalınlığının oluşturulabilmesi için doğal diş üzerinde kontrollü preparasyon yapılır. Miktar seçilen materyale ve dişin mevcut yapısına göre değişir.
Diş kaplamaları renk değiştirir mi?
Seramik yüzeyler yüksek renk stabilitesine sahiptir. Bununla birlikte diş eti, doğal diş dokusu veya restorasyon sınırındaki birikimler zaman içerisinde genel görünümü etkileyebilir.
Zirkonyum kaplama köprüde kullanılabilir mi?
Evet, uygun zirkonya materyali ve doğru tasarım kullanıldığında belirli köprü restorasyonlarında zirkonyum kullanılabilir. Köprünün uzunluğu ve destek koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Metal destekli porselen kaplama zararlı mıdır?
Metal destekli porselen restorasyonların uzun klinik kullanım geçmişi bulunmaktadır. Kullanılan alaşım ve kişinin belirli metallere karşı bilinen hassasiyeti materyal seçiminde dikkate alınmalıdır.
Diş kaplama ne kadar süre kullanılabilir?
Her hasta için geçerli kesin bir süre yoktur. Destek dişin sağlığı, ağız hijyeni, kapanış, diş sıkma, materyal ve düzenli kontroller restorasyonun kullanım süresini etkileyebilir.