Ağız ve Diş Bakımı Neden Önemlidir?

Diş çürükleri ve diş eti hastalıklarının gelişiminde ağız içerisindeki bakteriyel biyofilm önemli rol oynar.

Düzenli ağız bakımı yapılmadığında dişlerin özellikle diş eti sınırında ve birbirine temas eden ara yüzlerinde bakteriyel plak birikebilir.

Bu birikim zaman içerisinde:

• Diş çürüğü,
• Diş eti kanaması,
• Diş eti inflamasyonu,
• Ağız kokusu,
• Diş taşı oluşumu

gibi problemlere katkıda bulunabilir.

İmplant, kron, köprü, bonding veya porselen lamina gibi restorasyonların bulunması da günlük ağız bakımını gereksiz hale getirmez. Aksine restorasyon çevresindeki doğal diş ve diş eti dokularının sağlığını korumak için düzenli bakım önemini sürdürür.

Dental Plak Nedir?

Dental plak, dişlerin ve ağız içindeki diğer sert yüzeylerin üzerinde oluşan, bakterilerden zengin ve yapışkan yapıdaki biyofilm tabakasıdır.

Plak gözle her zaman kolay fark edilmeyebilir. Özellikle:

• Diş eti kenarında,
• Dişler arasında,
• Arka dişlerin girintili yüzeylerinde,
• Kron ve köprülerin çevresinde,
• Ortodontik apareylerin etrafında

daha kolay birikebilir.

Dental plağın düzenli olarak mekanik yöntemlerle uzaklaştırılması ağız bakımının temel hedeflerinden biridir.

Dental Plak ile Diş Taşı Arasındaki Fark Nedir?

Dental plak ve diş taşı aynı şey değildir.

Diş taşı oluştuğunda bunu evde metal veya kesici aletlerle kazımaya çalışmak diş ve diş eti dokularına zarar verebilir.

Profesyonel temizlik hakkında ayrıntılı bilgi için İzmir Diş Taşı Temizliği sayfası incelenebilir.

Doğru Diş Fırçalama Nasıl Olmalıdır?

Genel ağız bakımı için dişlerin günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalanması önerilir.

Özellikle gece yatmadan önce yapılan fırçalama önemlidir; çünkü uyku sırasında tükürük akışı azalır ve ağız ortamının doğal temizleme kapasitesi düşebilir.

Dişler ne kadar süre fırçalanmalıdır?

Dişlerin tüm yüzeylerine yeterli zaman ayrılabilmesi için yaklaşık iki dakikalık fırçalama pratik bir hedeftir.

Fırçalama sırasında yalnız ön dişlere odaklanılmamalıdır.

Temizlenmesi gereken yüzeyler:

• Dişlerin yanağa ve dudağa bakan yüzleri,
• Dile ve damağa bakan iç yüzleri,
• Azı dişlerinin çiğneme yüzeyleri,
• Diş eti ile dişin birleştiği sınırdır.

Diş fırçası hangi açıyla tutulmalıdır?

Manuel fırça kullanılan birçok teknikte kılların diş eti sınırına yaklaşık 45 derecelik açıyla yönlendirilmesi plak temizliğine yardımcı olabilir.

Fırça küçük ve kontrollü hareketlerle kullanılmalı; diş etine aşırı kuvvet uygulanmamalıdır.

Herkes için tek bir fırçalama tekniği ideal olmayabilir. Diş eti çekilmesi, ortodontik apareyler, implant veya farklı restorasyonları bulunan kişiler için yöntem kişiselleştirilebilir.

Diş Fırçası Nasıl Seçilmelidir?

Genel olarak diş eti ve diş dokularına gereksiz travma oluşturma riskini azaltmak amacıyla yumuşak kıllı diş fırçaları tercih edilebilir.

Fırça başlığının arka bölgelere rahatça ulaşabilecek büyüklükte olması önemlidir.

Sert diş fırçası daha iyi temizler mi?

Hayır. Daha sert fırça kullanmak daha iyi temizlik anlamına gelmez.

Aşırı sert kıllar ve yüksek fırçalama basıncı zaman içerisinde:

• Diş eti travmasına,
• Diş eti çekilmesine katkıda bulunabilecek mekanik zorlanmaya,
• Kök yüzeylerinde aşınmaya,
• Diş hassasiyetinin artmasına

neden olabilir.

Elektrikli diş fırçası kullanılabilir mi?

Evet. Doğru teknikle kullanılan elektrikli diş fırçaları etkili plak kontrolü sağlayabilir.

Basınç sensörü ve zamanlayıcı gibi özellikler özellikle fazla kuvvet uygulayan veya fırçalama süresini takip etmekte zorlanan kişiler için yardımcı olabilir.

Diş Macunu Nasıl Seçilmelidir?

Günlük çürük korunmasında florür içeren diş macunları önemli rol oynar.

Florür, diş minesinin asit saldırılarına karşı direncini destekler ve erken mineral kaybının geri kazanılmasına yardımcı olabilir.

Diş macunu seçimi;

• Yaşa,
• Çürük riskine,
• Diş hassasiyetine,
• Diş eti durumuna,
• Ağız kuruluğu gibi özel ihtiyaçlara

göre değişebilir.

Çocuklarda kullanılacak diş macununun miktarı ve florür konsantrasyonu yaşa göre değerlendirilmelidir.

Diş fırçaladıktan sonra ağız bol suyla çalkalanmalı mı?

Florürlü diş macununun koruyucu etkisinden daha fazla yararlanmak amacıyla fırçalama sonrasında fazla macunun tükürülmesi ve ağzın çok yoğun biçimde suyla çalkalanmaması tercih edilebilir.

Doğru Diş İpi Kullanımı Nasıl Olmalıdır?

Diş fırçası, dişlerin birbirine temas ettiği ara yüzlerin tamamına ulaşamaz.

Bu nedenle günlük ağız bakımında diş aralarının ayrıca temizlenmesi önemlidir.

Diş ipi özellikle birbirine yakın ve ara yüz fırçasının giremediği diş aralarında kullanılabilir.

Diş ipi nasıl kullanılır?

1. Yaklaşık 35–45 cm uzunluğunda diş ipi alınabilir.
2. İpin büyük bölümü iki elin orta parmaklarının çevresine sarılır ve parmaklar arasında birkaç santimetrelik kontrollü bölüm bırakılır.
3. Başparmak ve işaret parmaklarıyla ip yönlendirilir.
4. İp dişlerin arasından zorlamadan, kontrollü biçimde geçirilir.
5. İp dişin yan yüzeyine “C” şeklinde sarılır.
6. Diş eti kenarının hafif altına kadar kontrollü biçimde ulaştırılarak diş yüzeyi yukarı-aşağı hareketlerle temizlenir.
7. Aynı aralıktaki komşu dişin yüzeyi de ayrı olarak temizlenir.

Diş İpi mi, Ara Yüz Fırçası mı Kullanılmalıdır?

Diş aralarının anatomisi kişiden kişiye farklıdır. Bu nedenle herkes için yalnız diş ipinin en iyi seçenek olduğunu söylemek doğru değildir.

Diş ipi

Dişlerin birbirine sıkı temas ettiği ve ara yüz fırçasının giremediği alanlarda tercih edilebilir.

Ara yüz fırçası

Dişler arasında daha geniş alan bulunan, periodontal doku kaybı nedeniyle boşlukları artmış veya bazı köprü ve implant restorasyonlarına sahip kişilerde daha etkili olabilir.

Ara yüz fırçasının çapı önemlidir. Çok küçük fırça yeterli temizlik sağlamayabilir; çok büyük fırça ise dokulara zarar verebilir.

Uygun boyut diş hekimi tarafından belirlenebilir.

Dil Temizliği Ağız Bakımının Bir Parçası mıdır?

Dilin özellikle arka bölgesindeki yüzey yapısı bakteri ve organik artıkların birikmesine elverişlidir.

Bazı kişilerde dil yüzeyindeki birikim ağız kokusuna katkıda bulunabilir.

Dil yüzeyi:

• Diş fırçasıyla nazikçe,
• veya uygun bir dil temizleyiciyle

temizlenebilir.

Temizlik sırasında aşırı basınç uygulanmasına gerek yoktur.

Diş Hekimi Kontrolleri Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?

Diş hekimi kontrollerinin amacı yalnız ağrı olduğunda tedavi yapmak değildir.

Düzenli kontroller sırasında:

• Erken çürükler,
• Diş eti kanaması,
• Diş taşı birikimi,
• Eski dolgu ve kaplamaların durumu,
• Diş aşınmaları,
• Diş sıkmaya bağlı bulgular,
• Ağız içindeki yumuşak dokular

değerlendirilebilir.

Herkes 6 ayda bir diş hekimine gitmeli midir?

Altı aylık kontrol aralığı birçok kişi için kullanılan pratik bir takip süresi olsa da herkese uygulanması gereken değişmez bir kural değildir.

Kontrol sıklığını:

• Çürük riski,
• Periodontal hastalık geçmişi,
• Diş taşı oluşma hızı,
• Sigara kullanımı,
• Diyabet gibi sistemik durumlar,
• İmplant veya kapsamlı restorasyonların bulunması,
• Evdeki ağız bakımının etkinliği

etkileyebilir.

Beslenme Ağız ve Diş Sağlığını Nasıl Etkiler?

Beslenme ağız sağlığında yalnız “ne yediğimiz” üzerinden değerlendirilmez. Özellikle şeker içeren yiyecek ve içeceklerin ne sıklıkta tüketildiği çürük riski açısından önemlidir.

Ağız bakterileri fermente edilebilir karbonhidratları kullanarak asit üretir. Sık tekrarlanan şeker tüketimi diş yüzeylerinin gün içerisinde daha fazla asit saldırısına maruz kalmasına neden olabilir.

Hangi alışkanlıklara dikkat edilmelidir?

• Şekerli atıştırmaların gün içine sürekli yayılmaması,
• Şekerli ve asitli içeceklerin sık tüketilmemesi,
• Su tüketiminin desteklenmesi,
• Dengeli ve çeşitli beslenme,
• Özellikle gece fırçalama sonrasında şekerli yiyecek veya içecek tüketilmemesi

ağız sağlığı açısından önemlidir.

Elma ve havuç dişleri temizler mi?

Elma, havuç veya benzeri lifli gıdalar dengeli beslenmenin bir parçası olabilir; ancak diş fırçasının veya ara yüz temizliğinin yerine geçmez.

Bu nedenle “sert meyve yemek dişleri temizler” yaklaşımına güvenerek günlük ağız bakımını azaltmak doğru değildir.

Su Tüketimi Ağız Sağlığı İçin Neden Önemlidir?

Yeterli sıvı tüketimi tükürük üretiminin ve ağız ortamının doğal savunma mekanizmalarının sürdürülmesine yardımcı olur.

Tükürük:

• Ağız içerisindeki besin artıklarının uzaklaşmasına yardımcı olur,
• Asitlerin tamponlanmasına katkı sağlar,
• Diş yüzeylerinin mineral dengesinde rol oynar,
• Ağız kuruluğunun azaltılmasına yardımcı olur.

Özellikle yemeklerden sonra su içmek ağız içerisindeki besin ve içecek kalıntılarının seyrelmesine yardımcı olabilir.

Ancak su tüketimi diş fırçalama ve ara yüz temizliğinin yerini tutmaz.

Ağız ve Diş Bakımında En Sık Yapılan Hatalar

• Dişleri yalnız sabah fırçalamak,
• Gece fırçalamayı atlamak,
• Çok sert diş fırçası kullanmak,
• Daha iyi temizleneceği düşüncesiyle aşırı basınç uygulamak,
• Yalnız ön dişleri uzun süre fırçalayıp arka bölgeyi ihmal etmek,
• Diş eti sınırını temizlememek,
• Diş aralarını hiç temizlememek,
• Diş ipini diş etine sert biçimde bastırmak,
• Diş taşı görüldüğünde evde kazımaya çalışmak,
• Diş eti kanadığı için fırçalamayı tamamen bırakmak,
• Ağız kokusunu yalnız gargara ile gizlemeye çalışmak,
• Diş ağrısı yoksa diş hekimi kontrolüne gerek olmadığını düşünmek.

Diş Eti Kanıyorsa Fırçalamayı Bırakmak Gerekir mi?

Diş eti kanaması bulunduğunda kişinin bölgeyi hiç temizlememesi çoğu zaman plak birikiminin artmasına neden olabilir.

Kanamanın nedeni gingivitis ise etkili fakat nazik plak kontrolü tedavinin önemli bir parçasıdır.

Bununla birlikte sürekli kanama, belirgin şişlik, diş eti çekilmesi veya dişlerde hareketlilik varsa periodontal değerlendirme yapılmalıdır.

Ağız Gargarası Kullanmak Gerekir mi?

Ağız gargaraları diş fırçalama ve ara yüz temizliğinin yerine geçmez.

Belirli florürlü veya antiseptik gargaralar kişisel gereksinime göre yardımcı ürün olarak önerilebilir.

Özellikle antiseptik içerikli ürünlerin gereksiz veya uzun süreli kullanımından kaçınılmalı; tedavi amacıyla kullanılacak ürünler diş hekiminin önerisine göre seçilmelidir.

İzmir'de Ağız ve Diş Bakımı Nasıl Planlanır?

Günlük ağız bakımının temel prensipleri benzer olmakla birlikte her kişinin aynı ürünleri ve aynı yöntemi kullanması gerekmez.

Diş Hekimi Uğur Bilkay tarafından İzmir Alsancak'ta gerçekleştirilen değerlendirmelerde;

• Diş eti sağlığı,
• Diş taşı ve plak birikimi,
• Çürük riski,
• Dişlerin ara yüz genişlikleri,
• Kron, köprü veya implantların bulunması,
• Diş eti çekilmeleri,
• Diş fırçalama alışkanlıkları

dikkate alınarak kişiye uygun ağız bakım önerileri oluşturulabilir.

Ağız ve Diş Bakımı Hakkında Sık Sorulan Sorular